| |
Datum |
Gebeurtenis(sen) |
| 1 | 1350 | - 1350—1966: Sluis in Oostzanerdijk gedempt en gesloopt (was gebouwd in 1350) en vervangen door een betonnen duiker
|
| 2 | 1795 | - 1795: Scheiding der machten
In 1795 vond in het begin van de Bataafse vrijheid de scheiding plaats tussen kerk en staat.
- 1795: Haalderbroek - Oostzaan
Haalderbroek was tot 1795 het meest noordelijke gedeelte van Oostzaan;
Haaldersbroek tot 1795 Oostzaan gebied.
Haaldersbroek heeft reeds vele pennen in beweging gebracht en menig schilder en fotograaf inspiratie gegeven om dit landelijke buurtje in fraaie vormgeving te vereeuwigen.
Haaldersbroek was tot 1795 het meest noordelijke gedeelte van Oostzaan. Dat men reeds in de Gouden Eeuw graag verwijlde in de landelijke dreven van dit deel van de gemeente verhalen ons de notulen van 1697 van de Oostzaanse vroedschap waarin een verzoek werd behandeld van de liefhebbers van het paardrijden die bereid waren op hun kosten en wipbrug te laten leggen op het Kalf over het sluisje aldaar op dat al zo mensen en beesten met meerdere commoditeit [ = gemakkelijk] daarover konden passeren.
Aangenomen wordt dat hier waarschijnlijk het Doodsluisje was bedoeld, dat omstreeks 1860 is gedicht. Het bevindt zich tussen de molens De Strijd en De Dood.
De vroedschap besloot het verzoek in te willigen doch zij gaf de aanvragers expresselijk te verstaan dat zij alle kosten van aanleg en onderhoud - het zijn nu of in de toekomende dagen - zelf zouden moeten dragen. Om ieder misverstand bij voorbaat uit te sluiten werd ten overvloede nog eens vastgesteld, dat - zo de gemaakte brug komt te vervallen, deselfve niet zal opgemaakt worden ten koste van deze banne.
Dat afwentelen van de kosten op de ingezetenen zou later, toen het Kalf bestuurlijk onder Zaandam viel, de gemoederen danig in beroering brengen.
De overspanning, die afhankelijk tussen Braak en Poel naar Haaldersbroek leidde, was een draaibrug, bij de burgerij bekend als de Kalverwip.
- 22 dec 1795: Akte van scheiding tussen de weeskamers van Oost-Zaandam en Oostzaan;
RANH Toegangsnummer: 184 Archieftitel: Oud- Rechterlijke en Weeskamer Archieven
|
| 3 | 1860 | - 9 apr 1860: Oudste opname menselijke stem ontdekt
ANP gepubliceerd op 28 maart 2008
PALO ALTO - Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd de oudste opname van een menselijke stem te laten horen. Dat meldde The New York Times woensdag.
Op een opname uit 1860 bleek een Frans volksliedje te staan. Vrijdag is het nummer voor het eerst voor het publiek te horen, op een congres in het Amerikaanse Palo Alto.
De opname is enkele weken geleden gevonden in een archief in Parijs. Het is gemaakt met een fonautograaf. Dit is de oudste bekende opnameapparatuur. Tot op heden was het echter niet mogelijk om zulke opnames terug te luisteren.
Door de opname in te scannen en over te zetten op moderne apparatuur wisten de wetenschappers het originele geluid terug te halen. Uit de luidsprekers klonk een opname van het liedje Au Clair De La Lune, volgens de wetenschappers gezongen op 9 april 1860.
Dit is zeventien jaar eerder dan de fonograaf van de Amerikaanse uitvinder Thomas Alva Edison. Tot op heden was dit de oudste opname van een menselijke stem.
|
| 4 | 1867 | - 1867: "de Evangelisatie" verlaat in 1867 de Grote Kerk en komt samen in de Nederland Hervormde Kapel aan het Zuideinde (Evangelisatie Gebouwtje); in 1968 keren zij terug
- 24 jan 1867—1867: aanbesteding van de bouw van een nieuwe school aan de Kerkbuurt (later Kerkbuurtschool) en onderwijzerswoning
|
| 5 | 1884 | - 1884: spoorwegstation aan het Spoorpad, later Stationsstraat 1884-1938
|
| 6 | 1885 | - 1885: De Christelijk Gereformeerden scheiden zich af van de Grote kerk en bouwen een eigen kerkje op Kerkbuurt 064 met een pastorie op Kerkbuurt 066, Ds Jan Martinus Remein wordt de eerste dominee 1885-1891, dan vertrekt hij naar Amerika
|
| 7 | 1898 | - 1898: nationaal nummerbord per auto (Nederland als eerste ter wereld)
|
| 8 | 1900 | - 1900: Bouw Brakenburg, houten huizen Zuideinde bij Oostzanerdijk van sloophout (molens) door gebr De Boer
- 1900: Arend van Wijk begint zijn drukkerij aan het Weerpad, is nu Kerkstraat
|
| 9 | 1901 | - 1901: K Lodder Kz; burgemeester 1901-1904
|
| 10 | 1903 | - 1903: Concordia opgericht
- 1903: Klein Rosenburg (nu Zuideinde Amsterdam) drooggelegd
|
| 11 | 1905 | - 1905: Buurtvereniging Noord opgericht
- 1905: dieselgemaal neemt taak watermolens over
- 1905: David Teer; burgemeester 1905-1932
|
| 12 | 1906 | - 1906: De Heul krijgt straatverlichting
- 1906: nummerbord per provincie
|
| 13 | 1907 | - 1907: houten sluis in Luyendijk wordt vervangen door stenen
- 1907: Christelijke School gesticht op het Zuideinde 197
- 1907: Dral begint een fietsenzaak
|
| 14 | 1908 | - 1908: Evangelisatiegebouw, nu Ruig
|
| 15 | 1909 | - 1909: volkstelling: 827 huizen en gebouwen, 3524 inwoners
|
| 16 | 1910 | - 1910: DEV (Door Eendracht Verbonden) opgericht
|
| 17 | 1911 | - 1911: Oostzaner boten III, IV en V in de vaart
- 1911: Keijzerstraat, nu H Soeteboomstraat
|
| 18 | 1912 | - 1912: gasfabriek gebouwd aan het Weerpad (nu Kerkstraat), gesloopt in 1968
- 1912: Gerrit Heijnpad, in 1958 omgedoopt in Dr Rutgers v d Loeffstraat
- 1912: Crescendo opgericht
|
| 19 | 1914 | - 1914: watermolens gesloopt: Waker, Slaper, Dromer; vervangen door dieselgemaal
|
| 20 | 1915 | - 1915: plan tot inpoldering van de Veen = Twiskepolder. Plan in de ijskast door watersnood
|
| 21 | 1916 | - 1916: Nederlandse Spoorwegen (NS): hollandsche ijzeren spoorweg-maatschappij
RAU 2300 Inzake de beveiliging van Oostzaan
- 14 jan 1916: watersnood;
Bron Wikipedia: Extreem hoog water langs de Zuiderzee vóór de ramp door aanhoudende noordwestenwind.
Dagenlange regen had bovendien de - slecht onderhouden - dijken verslapt. In de ochtend van 14 januari 1916 joeg de wind het water over de Waterlandse Zeedijk, die bij Katwoude brak.[4] Hierdoor liep praktisch de hele regio Waterland onder.[5] Ook bij Uitdam en Durgerdam braken de dijken door. Tussen Zaandam, Purmerend en Edam tot aan het IJ bij Amsterdam-Noord had het water vrij spel.[6] Ook de verschillende polder- en ringdijken verdwenen goeddeels onder water.[7]
Bron: boekje Oudheidkamer Oostzaan
https://oudheidkameroostzaan.nl/1916-watersnood-in-waterland-oostzaan-en-een-deel-van-zaandam/; Veel bewoners werden tijdelijk geëvacueerd naar omliggende gebieden zoals Amsterdam en de Zaanstreek
|
| 22 | 1917 | - 1917: Boerenleenbank gesticht
|
| 23 | 1918 | - 1918: Spaanse griep, tijdelijke sluiting scholen
- 1918: WOV (Woningbouwvereniging Oostzaanse Volkshuisvesting) opgericht
- aug 1918: Spaanse Griep
Amsterdam in de Eerste Wereldoorlog
De Spaanse griep
In het najaar van 1918 heerste onder de wereldbevolking grote paniek. Nee, niet door de Grote Oorlog, maar door het uitbreken van de Spaanse griep. Deze pandemie (wereldwijde plaag) zou de geschiedenis ingaan als de snelst verspreide besmettelijke ziekte die men tot dan toe had meegemaakt. In minder dan twee jaar vielen over de hele wereld naar schatting 20 tot 40 miljoen slachtoffers. De griep had in Spanje voor het eerst hard toegeslagen. In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, was de Spaanse griep waarschijnlijk afkomstig uit de Verenigde Staten. Troepentransporten aan het einde van de oorlog hadden de overtocht naar Europa bespoedigd. En het vele verkeer van de huiswaarts kerende soldaten zorgde na de wapenstilstand van 11 november voor een ruime verspreiding.
Ook Nederland bleef niet gespaard. Zo’n 60.000 mensen bezweken in korte tijd. Vooral in Amsterdam en in het noordoosten van Nederland was de ziekte actief. De slachtoffers waren, anders dan bij de bekende griepvarianten, vooral jonge personen met een sterk afweersysteem. De griep verzwakte haar slachtoffers zodat ze vatbaar werden voor een longontsteking en dit werd de meeste fataal. In deze jaren wist men nog niet hoe infectieziekten verspreid werden. De mensen waren bang. Er werden door de overheid algemene adviezen onder de bevolking verspreid. Zo werd het belangrijk geacht om kamers te ventileren, niet met grote groepen mensen in dezelfde ruimte te verblijven en over het algemeen hygiënische voorzorgen in acht te nemen. De advertentiepagina’s van de kranten stonden vol aanprijzingen van middeltjes met een twijfelachtige werking.
Vandaag weten we dat het virus waarschijnlijk via vogels en varkens op mensen was overgebracht. Doordat mensen elkaar aanhoestten, werd de pandemie overgedragen. We zijn nog altijd niet immuun voor de kameleontische gedaanteverwisselingen van het griepvirus. Het kan niet worden uitgesloten dat wij vandaag of morgen opnieuw worden bezocht door een variant van dezelfde dodelijke pandemie.
Bron: Gemeentearchief Amsterdam
|
| 24 | 1919 | - 1919: W Hofman - Poot; 1e vrouwelijke wethouder van Oostzaan en Nederland 1919-1926
- 19 jan 1919: OSV (Oostzaansche Sport Vereniging) opgericht
|
| 25 | 1920 | - 1920: Woningbouwvereniging Oostzaan bouwt eerste woningen in de Jacob Corneliszstraat
- 1920: volkstelling: 846 huizen en gebouwen, 3980 inwoners
- 1920: Gerrit Heijnpad (aangelegd in 1912) wordt door gemeente overgenomen
- 1920: na dit jaar verdwijnen veel bruggen
- 1920: meelmolen “Het Oostzaner Wapen” afgebroken
|
| 26 | 1921 | - 1921: annexatie
Oostzaner Overtoom en IJ-polder VIII door Amsterdam overgenomen. (Repertorium Ned Gemeenten: Een andere periode waarin veel gemeenten werden opgeheven ligt in het tweede kwart van de twintigste eeuw. Het ging daarbij deels om plattelandsgemeenten die aan het areaal van een grote stad werden toegevoegd. In 1920 ging het grondgebied van de gemeenten Buiksloot, Nieuwendam, Ransdorp, Watergraafsmeer en Sloten over naar Amsterdam, tegelijk met gedeelten van de gemeenten Westzaan, Zaandam, Oostzaan, Diemen, Ouder-Amstel en Nieuwer-Amstel). Het noordelijke deel van Zuideinde werd samen de Kerkbuurt stevig uitgebreid in de loop van de 20e eeuw. Voor de uitbreiding van de stad Amsterdam boven het IJ werd in 1921 een deel van Oostzaan geannexeerd en opgekocht door de gemeente Amsterdam. Het betrof het gebied van de Oostzaner Overtoom en IJ-polder VIII, met een stuk van het Zuideinde. Zo verdwenen Oostzaner Overtoom en deel van het Zuideinde in het nieuwe Amsterdam-Noord en ontstond onder meer de wijken Oostzanerwerf en Tuindorp Oostzaan. De weg Zuideinde loopt na de A10 door in Amsterdam-Noord en loopt vervolgens door tot de Oostzanerdijk.
- 1921: demping kb
demping sloot langs Kerkbuurt
- 1921: melkfabriek van de Gebroeders Schaft
|
| 27 | 1922 | - 1922: EZACO (Eerste Zaanse Auto Car Onderneming) van Jan Onrust begint busdienst tussen Zaandam en Amsterdam
- 1922: herberg in gemeentehuis wordt omgebouwd tot secretarie
- 1922: waterleiding
|
| 28 | 1923 | - 1923: Coöp Boerenleenbank betrekt gebouw op Zuideinde, gesloopt in 1977
|
| 29 | 1924 | - 1924—15 feb 1924: typhus, ergste voorbij
- 1924: sloot langs Noorderkerkbuurt tot Roemersloot gedempt
|
| 30 | 1925 | - 1925: Polderhuis gebouwd
- 1925: begin riolering Kerkbuurt
- 1925: brand stijfselfabriek "De Arend" van Latenstein
- 1925: Hierna Beter, toneelvereniging, opgericht
- 1925: Osanna in Excelsis opgericht
|
| 31 | 1926 | - 1926: brand manufacturen magazijn H Mooij in de Kerkbuurt
- 1926: Vrijwillige Brandweer opgericht
- 1926: elektriciteit in Oostzaan
|
| 32 | 1929 | - 1929: Kerkbuurtschool heeft een nieuwe voorvleugel
- 1929: Meijerstraat, nu J Honigstraat
|
| 33 | 1930 | - 1930: volkstelling: 934 huizen en gebouwen, 38 in aanbouw of onbewoond, 3978 inwoners
|
| 34 | 1931 | - 1931: gaslevering overgenomen door Zaandam, Oostzaanse gasfabriek buiten gebruik, gesloopt in 1968
- 1931: sloot Zuideinde gedeeltelijk gedempt, andere deel in 1961 en 1966
- 1931—1933: demping ze
demping langs het Zuideinde (noordelijke gedeelte) dat vroeger Zuiderkerkbuurt werd genoemd (dat ging zover als het Weeshuis)
|
| 35 | 1932 | - 1932: OFC (Oostzaanse Football Club) opgericht (voor de 3e keer)
- 1932: OKV (Oostzaanse Korfbal Vereniging) opgericht
- 1932: sloot langs Kathoek gedempt
- 1932: Hendrik Soeteboomstraat en Jacob Honigstraat overgenomen door gemeente Oostzaan
- 1932: J W Zigeler, burgemeester 1932-1941
|
| 36 | 1933 | - 1933: Coöp Boerenleenbank aan het Zuideinde gebouwd
|
| 37 | 1934 | - 1934: Ons Verpleeghuis geopend
|
| 38 | 1935 | - 1935: demping Kathoek
demping wegsloot Kathoek in werkverschaffing
|
| 39 | 1936 | - 1936: EHBO-Oostzaan opgericht
- 1936: Aannemersbedrijf Hille, Ursem (61)
Stukken betreffende de bouw van telefooncentrales te Ursem, Ilpendam, Oostzaan en Broek in Waterland
Datering 1936-1937 Vindplaats Westfries Archief
|
| 40 | 1938 | - 1938: spoorwegstation aan het Spoorpad, later Stationsstraat 1884-1938; laatste passagier 14 mei 1938
|
| 41 | 1939 | - 1939: Tavenu (accordeonvereniging) opgericht
|
| 42 | 1941 | - 1941: ijsclub Centrum opgericht
- 1941: land onteigend om Twiskepolder te realiseren
|
| 43 | 1942 | - 1942: operettevereniging Bel Canto opgericht
- 1942: J A A de Bree, NSB-burgemeester 1942-1943. Hij maakt op Kerkplein een eind aan zijn leven
- 1942: Arie van der Lelij (12)
Correspondentie betreffende de levering van gloed voor de kerk met de Eerste Nederlandsche Gloedfabriek “De Pauw” te Oostzaan
Datering 1942-1952 Vindplaats Streekarchief Voorne-Putten en Rozenburg
|
| 44 | 1943 | - 1943: Twiskepolder omdijkt, werkverschaffingsobject
- 1943: W A Sikkema, burgemeester 1943-1945
|
| 45 | 1944 | - 1944: bevolkingsregister door M C Beerling overgedragen aan ondergrondse
|
| 46 | 1945 | - 7 mei 1945: oprichting Oostzaanse Bridge Club
|
| 47 | 1946 | - 1946: Ate Hes, burgemeester 1946-1969
|
| 48 | 1947 | - 1947: Malaria, commissie (74)
Stukken betreffende de met financiële steun van de Rockefeller Foundation georganiseerde campagnes in Oostzaan, Westzaan en Wormer
Datering 1947, 1948
NB Met gedicht 'malariavrij' van Frits Wattjes
Vindplaats Noord-Hollands Archief
|
| 49 | 1951 | - 1951: Christelijke School in nieuw gebouw op Zuideinde 297, is nu Vesta
- 1951: nummerbord op basis van leeftijd ND-00-01 = eerste serie, letters vooraan, blauw
|
Deze site werd aangemaakt door v. 15.0.2, geschreven door Darrin Lythgoe © 2001-2026.
Gegevens onderhouden door .
