Stamboom: Oostzaan
Aantekeningen:
ergens bij de Oostzanerdijk
Oostzanerdijk
Ontwikkeling
In tegenstelling tot de andere dijkdorpen van de Waterlandse Zeedijk, heeft de Oostzanerdijk
zich nooit ontwikkeld tot een eigen dorpskern met voorzieningen. De reden is dat hier minder
goede landbouwgrond beschikbaar was en dat het te ver van de belangrijke vaarwegen lag
om scheepvaartgebonden activiteiten aan te trekken. Wel hield men zich bezig met traan- en
botverwerking van de walvisvaart. Pas met de aanleg van het Noordzeekanaal en daarmee
de aanleg van de Noorder IJpolder VIII in de tweede helft van de 19e eeuw, kreeg de
ontwikkeling van de Oostzanerdijk een impuls. Als onderdeel van het Noodzeekanaal-project
werd aan de oostzijde van de Noorder IJpolder Zijkanaal I vrijgehouden. Tussen dit kanaal
en het achterland lag een overtoom in de dijk, waar zich diverse aan de scheepsbouw
gerelateerde bedrijvigheid ontwikkelde. In de Noorder IJpolder vestigde zich in 1919 de
NSM-werf (de latere NDSM-werf). Aan de zuidkant van de Oostzanerdijk werd tussen 1921
en 1924 de eerste fase van Tuindorp Oostzaan gebouwd
De ontwikkeling rond het Noordzeekanaal betekende een impuls voor de bebouwing van de
Oostzanerdijk. De eerste bebouwing verscheen nabij Kadoelen, rond het knooppunt van de
Oostzanerdijk met het Zuideinde en Zijkanaal I. Deze bebouwing breidde zich in het tweede
kwart van de 20e eeuw uit langs de Oostzanerdijk (zowel in oostelijke als westelijke richting,
aan beide zijden van de dijk, plus in het benedendijkse land van de Noorder IJpolder). Ten
zuiden van de dijk en langs Zijkanaal I vestigden zich verschillende
scheepsbouwgerelateerde bedrijven. Rond het genoemde knooppunt ontstond een
verdichting van kleinschalige bebouwing.
Ten noorden van de Oostzanerdijk verrees in de jaren zeventig de Molenwijk. Desondanks is
het karakteristieke bebouwingslint van de Oostzanerdijk goed herkenbaar gebleven. Het
dijklint eindigt in het westen bij de Molenaarsweg. Hierna loopt de Waterlandse Zeedijk
verder westwaarts, onderbroken door het verkeersknooppunt Coenplein.
Stedenbouwkundig
De structuur van de Oostzanerdijk wordt bepaald door lintbebouwing van dijkwoningen langs
een licht verspringende rooilijn, aan beide zijden van de dijk. In het westelijke deel is er ook
enige bebouwing aan de voet van de dijk, zodat de bebouwing van Tuindorp Oostzaan en de
lintbebouwing hier in elkaar grijpen. Rond Zijkanaal I zijn aan de zuidkant wat rommelige
restanten van verdwenen scheepswerven aanwezig. Hier is nu een verscheidenheid aan
bedrijfjes neergestreken. Tussen de woningen is regelmatig enige ruimte, waardoor zicht is
op het lager gelegen binnendijkse land, wat het dijkkarakter versterkt. Een directe verbinding
met het benedendijkse land is er alleen ter hoogte van de Kometensingel/Reizigersweg. Het
knooppunt rond Zuideinde en Oostzanerdijk is door ingrepen ten behoeve van de Molenwijk
(1968-1969) in schaal en karakter aangetast.
Bebouwing
De meeste bebouwing van de Oostzanerdijk dateert van eind 19e of begin 20e eeuw en
bestaat uit vrijstaande of korte rijtjes dijkwoningen. Aan de dijk bestaan ze vrijwel zonder
uitzondering uit een bouwlaag met een kap met aan de voet van de dijk de karakteristieke
benedenverdieping. Enkele 20e-eeuwse panden zijn twee bouwlagen hoog en van een plat
dak voorzien. De panden zijn zowel van hout als van steen of met alleen een versteende
voorgevel. De opzet van de voorgevels is afwisselend symmetrisch, of asymmetrisch met de
voordeur aan de zijkant. De panden met de nok evenwijdig aan de dijk, zijn vaak voorzien
van een kroonlijst, die de gevel beëindigt. De meest voorkomende kleurstellingen van het
houtwerk zijn grijs-, blauw- en groentinten met contrasterende witte kozijnen en ander
sierwerk. De nokrichting van de met pannen gedekte kappen is afwisselend evenwijdig of
haaks op de straat. De naoorlogse bebouwing is aangepast qua maat, schaal en
materiaalgebruik. Er is sprake van een gevarieerd bebouwingsbeeld. De panden zijn over
het algemeen eenvoudig. Wel is er in de loop van de tijd door renovatie en verbouwingen
een verdere versobering opgetreden. Tot slot staan er aan de buitendijkse zijde langs de dijk
enkele grootschaliger bedrijfspanden (hallen en loodsen).
Profiel en openbare ruimte
De Oostzanerdijk heeft een eenvoudige indeling van een rijweg met aan weerszijden
daarvan een smalle stoep. Voortuinen komen hier vrijwel niet voor en evenmin is er veel
openbaar groen, waardoor de Oostzanerdijk het meest versteende karakter van alle
bebouwingslinten in Noord heeft
(uit http://ftp1.prod.dro.amsterdam.asp4all.nl/SDAmsterdamNoord/D7FC21F7-CD7F-4663-9F7B-0CA4D97EF207/tb_NL.IMRO.0363.N1104BPSTD-VO03_3.pdf)
Oostzanerdijk, gezien in westelijke richting
Wikipedia: De Oostzanerdijk is een dijk en straat in Amsterdam-Noord. Het is het gedeelte van de Waterlandse Zeedijk dat in vroeger in de gemeente Oostzaan lag. In 1921 kwam de dijk in de gemeente Amsterdam te liggen.
Documenttypefoto
Vervaardiger W. Boon (fotograaf)
Collectie Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto-afdrukken
Datering 23 mei 1925
Geografische naam Oostzanerdijk
Inventarissen http://stadsarchief.amsterdam.nl/archief/10003/18548
Afbeeldingsbestand 010003044361
Luchtfoto Oostzanerwerf
Op de voorgrond sportvelden. Zuideinde (buurt 662),Appelweg (buurt 652) en Oostzanerdijk (buurt 661)
Documenttypefoto
Collectie Archief van de Dienst Ruimtelijke Ordening: foto's
Datering maart 1973
Geografische naam Oostzanerwerf
Inventarissen http://stadsarchief.amsterdam.nl/archief/10009.B
Afbeeldingsbestand B00000034710
In het gemeentearchief Amsterdam te vinden:
2602-2603 Oostzanerdijk, Kad. Sectie K, nummer 3622 1923 - 1966 5 stukken
2602 Bouwtekening op transparant papier. 1923 ca 1 stuk
2603 Stukken betreffende bouw en sloop. 1923 - 1966 4 stukken
Latitude (Breedte): 52.416241413574696, Longitude (Lengte): 4.896984100341797
| Foto's |  | f12789.jpg ozdkaart-????; 4-4-2016 07:08:21 naar TNG; kaart Overtoom; Oostzanerdijk; traankokerijen; ban paal; Twiske; dijkbraak; archief SOO; idem f12872(x) f12789; txt 20160530 repro |
 | Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
 | f00348.jpg Vries, Jacob Szn de-1930r; 3-6-2013 9:02:16 naar TNG; koninginnedag; Koninginnefeest Oostzaan (31 augustus); veldje bij de Oostzanerdijk, onder het kruisje staat vader Jacob de Vries, Szn (I42744); WWWWW = Wie is deze persoon/zijn deze personen (ouders, broers/zusters, gehuwd met ?, heeft zelf kinderen met de namen ?); wie wat waar wanneer waarom,… | |
 | 02999/f02099.jpg ozd???-1906r; 15-3-2016 11:07:08 naar TNG; FB 17-3-2016 08:58:10 + facebook 3-3-2023 11:31:33; + facebook 19-10-2023 14:38:19; vlnr Jan Louw (I111052), Jaap Dijkman (geschat op 4 jaar) = Jacobus Johannes Dijkman, Bzn (I44975); huis aan de Oostzanerdijk rond 1906; gift Jan Lust, Kerkstraat 140 dd 17 januari 2005; 3-3-2023 11:32:10 depot+repro | |
 | 04999/f04585.jpg ozd???-1906r; huis aan de Oostzanerdijk rond 1906; Jan Louw (I111052); WWWWW = Wie is deze persoon/zijn deze personen (ouders, broers/zusters, gehuwd met ?, heeft zelf kinderen met de namen ?); wie wat waar wanneer waarom, u wordt vriendelijk verzocht om nadere gegevens over deze foto met ons te delen door een mailtje te sturen naar… | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
 | f02094.jpg ozd???-1920r; 22-12-2014 08:27:28 naar TNG; bouw dijkbrug (Oostzanerdijk?); locatie wordt niet herkend; scan Jaap Kalf; txt20130121 repro; WWWWW = Wie is deze persoon/zijn deze personen (ouders, broers/zusters, gehuwd met ?, heeft zelf kinderen met de namen ?); wie wat waar wanneer waarom, u wordt vriendelijk verzocht om nadere gegevens over deze… | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. | |
| Tenminste n, nog levende, persoon is verbonden aan dit item - detailgegevens worden niet weergegeven. |
| Documenten |  | Landsmeer in 1616.jpg Landsmeer in 1616.jpg; 13-11-2019 14:47:20 naar TNG; Kaart gemaakt door Lucas Janszn Sinck, 2 september 1616. Hij was landmeter van de stad Amsterdam. Deze kaart hangt in de burgemeesterskamer van Landsmeer. De mijlpaal op de dijk geeft aan tot hoe ver de dijkplicht van Oostzaan ging, in verband met de “100” roeden dijk, volgens een regeling… |
| Krantenknipsels |  | 19240322-centrum.jpg ozd???-19240322; 19-2-2023 16:17:05 naar TNG; Oostzanerdijk, wegens sterfgeval Overtoom A044 (is al Amsterdam) winkelhuis met woning + woonhuis; verkoop vindt plaats op 10 april 1924 in café van Jan Busch, Oostzaner Overtoom = ozd052 |
 | Zuideinde 503-1975 ze503-1975; Zuideinde 503; Oostzanerdijk krijgt persleiding, Twiskestraat riool en nieuw gemaal; hoorzitting bij café Schindeler; Kop: X Hoorzitting Krantentitel: X De waarheid Datum, editie: X 06-10-1975, Dag | |
| Oostzanerdijk 000-1973 ozd000-1973; Oostzanerdijk krijgt nieuwe gas- en waterleiding Krantentitel: X De waarheid Datum, editie: X 27-04-1973, Dag | |
| Oostzanerdijk-1944 ozd000-1944; Oostzanerdijk, aardappelpakhuis van groentehandelaar S bestolen; OOSTZAAN Krantentitel: X Dagblad voor Leiden en omstreken Datum, editie: X 01-12-1944, Dag | |
 | k03567.jpg Oostzanerdijk-19281208; 19-2-2023 17:34:04 naar TNG; verbetering verkeersweg Oostzanerdijk tussen Amsterdam en de Zaanstreek in 1929 |
Geen resultaten gevonden.
Deze site werd aangemaakt door The Next Generation of Genealogy Sitebuilding v. 15.0.2, geschreven door Darrin Lythgoe © 2001-2026.
Gegevens onderhouden door Bauke Folkertsma.
