etymologie

Een stilletje was een "geheim gemak", een "gemakstoel", een "verplaatsbaar privaat". Een dergelijk "secreet" werd in het Engels commode genoemd, dat letterlijk "gemak" betekent. Men kan daarbij niet spreken over een "wc", want er is geen sprake van stromend water, noch van een afgesloten kleine ruimte. Bij het Nederlandse woord gemak(stoel), waarvoor men in de vorige eeuw overigens ook commode gebruikte, ging het om een sierlijke leunstoel die een hangende pot had in het zitvlak, en een bekleed deksel dat opgetild kon worden. Zo'n chaise percée kon in de slaapkamer of in een nette kamer staan. De Franse naam is commodités en de Italiaanse comoda of comodina. Soms was het gemak verhuld als een nepladekastje met optilbaar bovenblad. De gemakstoel of kamerstoel heeft het mogelijk gemaakt dat het woord stoelgang kon ontstaan.

Marlies Philippa